Çocuğunuz sürekli enerjik bir yapıdaysa, çabuk sıkılma, acelecilik, sabırsızlık, dikkatini uzun süre konsantre edememe, unutkanlık, ders gibi faaliyetlerden çabuk sıkılma, aklına geleni hemen yapma, iki kişi konuşurken araya girme, ödüle karşı bir doyumsuzluk, unutkanlık, sakarlık, daha soru tamamlanmadan cevabını yapıştırma gibi dürtüsel ve dikkate dayalı çok sayıda davranışı varsa dikkat eksikliği hiperaktivite yaşıyor olabilir. Ancak çocuğunuzun bu davranışları birkaç ortamda göstermesi, mesela hem evde hem de okulda uzun süre bu şekilde davranması ve belirtilerin yedi yaşından önce başlamış olması gerekiyor.

Daha çok öğretmen tespit ediyor

Uzman Dr. Abalı, anne babaların, çocuklarının davranışlarını kabullendikleri için, bir sorun olduğunu algılayamadıklarını, çocuğun okulda ilk defa ciddi bir sorumluluk aldığı ve ciddi bir sosyal alana çıktığı için belirtilerin gün yüzüne çıkmasının daha kolay olduğunu, bu nedenle bir çok çocuğun kendilerine okul tarafından yönlendirildiğini söylüyor. Hiperaktiviteden kuşkulanıldığında mutlaka bir uzmana başvurulması gerekiyor. Her çocuk biraz hareketlidir, biraz yaramazdır, nasıl ayırabiliriz? Hiperaktivetinin en belirgin özelliği boyama gibi dikkat ve kural gerektiren bir şey yaptığında sıkılması. Ancak grup içerisindeki davranışlar daha belirleyici oluyor. Hiperaktif çocukların yarısı sadece dikkat eksikliği yaşayabiliyor. Bu çocukların tespit edilmesi daha zor ve özel dikkat gerekiyor. Özellikle ilkokul 4'den 5'den sonra ders yükü artınca bu çocuklar daha çabuk belirti veriyorlar.

Ailelere çok görev düşüyor

Tedavi anne baba, okul ve doktor üçgeninde şekillendiriliyor. Özellikle dikkat problemi fazlaysa ilaç tedavisi uygulanıyor. Öğretmene bilgi verilerek, okul içi düzenlemeler yapılıyor. Anne babaya düşen, uygun oyun ortamı, kalabalık dar mekanların serbestleştirilmesi, teknik kuralların çocuğun karşısına çıkarılmaması, yeri geldiğinde otorite, yeri geldiğinde hoşgörü ile kırmadan, incitmeden, özgüven eksikliğine sevketmeden yönlendirilmeleri. İlaç tedavisi şu an dikkat eksikliği hiperaktivitede temel tedavi. Ailelerin tüm dünyaca kabul edilen temel tedavileri uygulamaları, alternatif tedavi yöntemleriyle kendilerini ve çocuklarını oyalamamaları ve çocuğun hiperaktivite yanında, öğrenme güçlüğü olup olmadığının tespit edilmesi de önemli.

Madde bağımlısı olabilir

Hiperaktif çocuklar tedavi edilmezse ciddi davranış problemleri oluyor. Bir çoğu orta son veya lisede okulu bırakmak zorunda kalıyor. Dürtüsellik, sonunu düşünmeden hareket etme olduğu için madde bağımlısı olma riskleri yüksek. Okulda kurallara uymama, kafasına göre hareket etme, arkadaşlarıyla problem yaşama, özgüven eksikliği, akademik başarısızlık, anne babayla sorunlar, kaygı depresyon, davranış bozukluğu gibi ek psikolojik problemler yaşamaları olası. Hiperaktif bir çocuğa yapabilecek en büyük iyilik sağlıklı ve aklı başında bir tedaviye yönlendirmek.

Hiperaktivite gittikçe artıyor

Yapılan araştırmalarda, dikkat eksikliği hiperaktivitenin Türkiye'de görülme sıklığı % 10 - % 5 oranında değişmekte. Ama günümüzün çocuklarında hiperaktivite sıklığı teknolojik araçlar, çocukların eğitim şekillerinin eskiye göre değişmesi, nörotoksik diyebileceğimiz kirli gazlar, yiyeceklerdeki katkı maddeleri, çocukların sinir sistemlerinin gelişmelerini olumsuz etkileyen maddelerin artması, sezaryen doğumların artması, sigara kullanan annelerin artması, çocuğun çocukluk döneminde yaşadığı duygusal psikolojik travmalar nedeniyle artıyor.

30.09.2007 Yeni Şafak